Түркістан: тарихи туризм ошағындағы тың бастамалар
Түркістан — Қазақ хандығының астанасы, түркі дүниесінің рухани орталығы. Биылғы маусым айында Ақордада Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысының кейбір мәселелері туралы» заңға қол қойды. Қаулы құжатта Шымкент қаласы республикалық маңызы бар қалалардың санатына жатқызылып және Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан облысы деп аталды. Осылайша Ер түріктің алтын бесігі саналатын Түркістан шаһары Түркістан облысының орталығына айналды. Елбасы Н. Назарбаев: «Әрбір халық, әрбір тәуелсіз мемлекет өзінің рухани орталығын нақтылап алуы керек. Қазақстанның рухани орталығы Түркістан», — деген болатын.
Түркістан облысының даму стратегиясы мен экономикалық әлеуеті
Түркістан қаласының облыс орталығы ретінде анықталуы – ел тарихының жаңа парағы. Бұл қадам өңірдегі экономиканың, бизнестің, инфрақұрылым мен жолдың дамуына серпін бере отырып, Түркістанның тек киелі мекен емес, үлкен мәдениет орталығы, экономикалық ошағы ретінде дамуына мүмкіндік туғызады. Әкімшілік орталықтың көшірілуі жаңа жұмыс орындарын шоғырландырып, еңбекке жарамды халықтың басым көпшілігін жұмыспен қамтамасыз етеді. Жаңа әлеуметтік нысандар, тұрғын үй және басқа да жобалар қарқынды түрде жүзеге асырылады. Түркістан – ежелден сауда-саттықтың ортасы, ынтымақтың ордасы.
Қалада экономика және әлеуметтік саланың тамырына қан жүгіріп, мәдениет, білім және рухани ағартушылық бағытта жұмыстар жанданады. Түркістан облысының даму басымдықтары төмендегідей көрсетілген:
| Бағыт | Даму мазмұны |
|---|---|
| Инфрақұрылым | Көлік магистральдары, теміржол, заманауи қонақ үйлер, жолдарды түзету және аймақты көгалдандыру. |
| Экономика | Шағын жəне орта бизнеске қолдау көрсету, өнеркəсіпті дамыту, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу. |
| Мәдениет | Түркі әлемі халықтарының басын біріктіру, халықаралық самиттер өткізу, жаңа мәдениет орталықтары мен кітапханалар салу. |
| Туризм | Тарихи-танымдық, этнотуризм, жағажай және тау-шаңғы туризмін дамыту. |
Тарихи туризм және киелі орындар
Қазақстанның тарихи туризм ошағы саналатын Түркістанның туристерді тартуға әлеуеті зор. Түркістан қаласының тарихи туризмінің басты нысаны ретінде «Мемлекеттік тарихи-мәдени Әзірет Сұлтан қорық музейін» айтуға болады. Облыстағы ЮНЕСКО-ның мәдени мұралар тізіміне енгізілген нысандар мен киелі мекендер тізімі:
- Қожа Ахмет Ясауи кесенесі — Түркі әлемінің діни және рухани орталығы;
- Көне Отырар және Сауран қалашықтары — ортағасырлық тарихтың куәгерлері;
- Арыстан баб кесенесі — Отырар ауданындағы киелі орын;
- Бәйдібек ата және Домалақ ана кесенелері — Бәйдібек би ауданындағы рухани ескерткіштер;
- Ақмешіт үңгірі — табиғи және тарихи нысан;
- Ақсу-Жабағылы және Қаратау қорықтары — қайталанбас әсем табиғат мекендері.
Түркістан қаласының тарихы 2 мыңжылдықтан бері келе жатыр. Алғаш қала атауы Шавғар деген атпен араб жазбаларындағы деректерде кездеседі. Ол – ежелден Орта Азия мен Тұран даласындағы ең көне қала. 1598 жылы ол біржолата Қазақ хандығының астанасы деп танылды.
Рухани жаңғыру және халықаралық ынтымақтастық
Киелі шаһардың болашақта Халықаралық туристік орынға айналдыру үшін көптеген шараларды жүзеге асыру қажет. Түркістан облысы түркі елдерінің басын біріктіріп, жақындастыра түсетін алтын көпірге айналады. Орта Азия елдері мен Түркия мемлекеттерінің жалпы съездері, мәдени-рухани бас қосулары, түркі мемлекеттерінің самиттері Түркістан шаһарында жалауын көтереді. Тарихшы, профессор Нұрсахан Ахметқызының айтуынша, Түркістан облысы түркі халықтарының басын қосатын рухани орталыққа айналады.
Оңтүстік Қазақстанда республика бойынша тарихи-мәдени ескерткіштердің 80 пайыздан астамы орналасқан. Сондықтан, өлкемізде туризм индустриясын жан-жақты дамытуға барлық мүмкіндіктер бар. Жаңадан салынатын ғимараттар, спорттық сауықтыру кешендері, зәулім мәдениет орталықтары мен әкімшілік-іскерлік орталық қала келбетіне ерекше көрік сыйлайды.